Gebruik jij sollicitatievragen met voorspellende waarde?
Interviewer: “Met welk dier vergelijk jij jezelf het meest?”
Sollicitant: “Euhm, een tijger?”
Sollicitatievragen als deze worden nog steeds gesteld op sollicitatiegesprekken. Deze vraag lijkt heel erg leuk om te stellen als interviewer. De sollicitant krijgt stress en zal het eerste dier opnoemen dat hij of zij kan bedenken. Je kan hier een informeel babbeltje over houden en vragen naar de redenen achter de keuze voor een bepaald dier. Als je vragen zoals deze stelt, vergeet je als interviewer wel waarom je een sollicitatiegesprek aan het voeren bent. Je voert een sollicitatiegesprek om te proberen voorspellen of de sollicitant een goede werknemer zal zijn in je bedrijf. Deze voorspelling is complex. Je kan dus maar beter de best voorspellende technieken gebruiken.
De voorspellende waarde van vragen over je favoriete dier tijdens het selecteren van de beste kandidaat?
Die ligt waarschijnlijk ergens rond de 0.
Zelfs meer relevante vragen over een sollicitant zijn persoonlijkheid geven meestal maar een beperkte toegevoegde voorspellende waarde. “Omschrijf jezelf eens in 5 woorden”, “Noem eens 3 sterke en 3 zwakke eigenschappen op”,… Vragen naar de persoonlijkheid van sollicitanten brengt 3 problemen met zich mee:
1. De meeste mensen kennen zichzelf niet zo goed
Onderzoek (Wang & Mount, 2011) wijst uit dat jouw collega’s waarschijnlijk beter zijn in het omschrijven van je persoonlijkheid dan jijzelf. De meeste mensen hebben duidelijke blinde vlekken over hun eigen persoonlijkheid. Je kennissen zijn beter in het inschatten hoe assertief je zal zijn in een groepsdiscussie. De enige kenmerken die we wel zelf beter voorspellen zijn moeilijk waarneembare kenmerken, zoals angstgevoelens.
2. Overschatting van jezelf als bias
De meeste mensen overschatten hun eigen intelligentie. Mannen meestal nog iets meer dan vrouwen. Eigenlijk worden alle gegeerde karaktereigenschappen consequent overschat als het over de eigen persoon gaat: creativiteit, bescheidenheid,… Ironisch genoeg denken de meeste mensen ook dat ze zelf niet zo vatbaar zijn voor overschatting van zichzelf als anderen… Ze herkennen het fenomeen van overschatting bij anderen, maar denken dat ze zichzelf hier niet schuldig aan maken.
3. Sociale wenselijkheid
“Mijn slechtste eigenschap is dat ik te perfectionistisch ben.” Het meest geliefde antwoord op “Wat is een slechte eigenschap van jou?” Sollicitanten zijn zo bang om iets slecht over zichzelf te zeggen dat ze een antwoord geven waarvan ze denken dat het de interviewer toch een positieve indruk zal geven.
Wat kan je dan wel doen om iemand zijn gedrag te gaan voorspellen? Gebruik een evidence-based vragenlijst voor persoonlijkheid volgens het Big Five model of stel gedragsgerichte vragen tijdens je selectiegesprek.
Wil je graag betere selectiegesprekken voeren in jouw organisatie? Contacteer me voor een vrijblijvend gesprek!
